بهار– لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد دولت با افزایش ۱۲۴ درصدی اعتبارات «برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع» و پیشبینی اجرای کشوری آن از فروردین سال آینده، این برنامه را پس از سالها به محور اصلی نظام سلامت بازگردانده است؛ برنامهای که قرار است همزمان هزینههای درمان را برای مردم کاهش دهد، مسیر ارجاع را سامان دهد و مدیریت منابع سلامت را به سمت بیمهمحوری هدایت کند.
به گزارش بهار از ایرنا، لایحه بودجه دولت اگرچه با رویکرد کاهش هزینه های غیرضرور و افزایش محدود منابع تدوین و به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده است اما، در سر فصل برخی حوزهها مانند بهداشت و سلامت و آموزش و پرورش، اعتبارات به طور کلی شاهد رشد چشم گیری است و علت آن را نیز می توان در رویکرد دولت برای بهبود حوزه آموزش و بهداشت جستجو کرد.
بر همین اساس در لایحه بودجه ۱۴۰۵، روند کلی اعتبارات عمومی و درآمد اختصاصی و تملک داراییهای سرمایه ای حوزه سلامت در سال آینده رشد ملموسی نسبت به سه سال گذشه دارد؛ به طوری که گرچه درآمد اختصاصی بخش سلامت از رقم ۹۲۵ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ به عدد هزار و ۲۹۳ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ و نیز ۲ هزار و ۱۸۰ میلیارد ریال در سال جاری رسیده است اما در لایحه بودجه سال آنیده با رشد ۶۳ درصدی به رقم سه هزار و ۵۴۳ میلیارد ریال رسیده است.
در بخش جمع کل اعتبارات عمومی شامل هزینه ای، تملک دارایی و متفرقه نیز از عدد ۲ هزار و ۶۱ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ به سه هزار و ۱۰۲ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ و نیز ۶ هزار و ۱۰ میلیارد ریال اعتبار ابلاغ شده در سال ۱۴۰۴ رسیده که این رقم در بودجه سال ۱۴۰۵ با ۱۳ درصد رشد به ۶ هزار و ۷۸۹ میلیارد ریال می رسد.
رشد ۲۵ درصدی اعتبارات دانشگاههای علوم پزشکی
بر همین اساس، اعتبارات مربوط به دستگاه های اجرایی نیز شاهد رشد ملموسی است، تا آنجا که اعتبارات دانشگاه های علوم پزشکی از یک هزار و ۹۳۰ میلیارد ریال سال ۱۴۰۴ با ۲۵ درصد رشد به ۲ هزار و ۴۰۶ میلیارد ریال رسیده است.
اعتبارات دستگاههای ستادی و ردیفهای متمرکز از ۱۸۵ میلیارد ریال سال ۱۴۰۴ با رشد ۲۳ درصدی به ۲۲۷ میلیارد ریال در لایحه بودجه ۱۴۰۵ رسیده است.اعتبارات متفرقه، دارویار و هدفمند نیز از ۲ هزار میلیارد ریال سال ۱۴۰۴ با ۱۸ درصد افزایش به ۲ هزا رو ۳۵۰ میلیارد ریال در لایحه بودجه ۱۴۰۵ رسیده است.
برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع
بر اساس جداول بخش اعتبارات برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، مجموع منابع پیشبینیشده برای اجرای این برنامه به ۷۶۲ هزار میلیارد ریال رسیده است. این اعتبارات از ۲ محل اصلی «اعتبارات هدفمندی» و «اعتبارات مالیات بر ارزش افزوده» تأمین میشود و بخشهای مختلف زنجیره ارائه خدمات سلامت را از سطح پیشگیری تا درمان پوشش میدهد.
در بخش اعتبارات هدفمندی، دولت برای راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده در مناطق شهری و روستایی و همچنین استقرار کامل نظام ارجاع، مبلغ ۴ هزار میلیارد ریال پیشبینی کرده است.
همچنین برای ارائه خدمات پیشگیری و سطح یک به روستاییان و جامعه عشایری، ۲۶ هزار میلیارد ریال در نظر گرفته شده است.
در حوزه شهرها، اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در سطح یک شهری، با اختصاص ۱۰۰ هزار میلیارد ریال از محل اعتبارات هدفمندی پیشبینی شده که بیانگر تمرکز ویژه دولت بر تعمیم این برنامه در مناطق شهری است.
برای پشتیبانی اجرایی برنامه، ۱۰ هزار میلیارد ریال جهت تأمین و راهاندازی واحدهای مورد نیاز اجرای برنامه پزشک خانواده و ۱۲ هزار میلیارد ریال برای توسعه و تأمین زیرساختهای الکترونیک مرتبط با این برنامه لحاظ شده است.
یکی از ردیفهای مهم این جدول، کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در خدمات درمانی بستری و سرپایی در سطوح ۲ و سه است که صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع اجرا میشود. برای این منظور، در بخش هدفمندی ۶۰ هزار میلیارد ریال اعتبار پیشبینی شده است.
همچنین، برای پرداختهای ترکیبی و مشوقهای نظام ارجاع به پزشکان، مراکز درمانی و خرید راهبردی خدمات از بخش غیردولتی در سطوح ۲ و سه، مبلغ ۱۰۰ هزار میلیارد ریال در نظر گرفته شده که هدف آن ترغیب ارائهدهندگان خدمت به اجرای دقیق نظام ارجاع است.
در حوزه منابع انسانی، ۱۵ هزار میلیارد ریال برای تأمین، تربیت و نگهداشت نیروی انسانی تخصصی در چارچوب برنامه پزشک خانواده اختصاص یافته است.
در بخش تأمین منابع از محل مالیات بر ارزش افزوده نیز اعتبارات قابل توجهی پیشبینی شده است. بر این اساس برای ارائه خدمات پیشگیری و سطح یک به روستاییان و جامعه عشایری، ۱۰۰ هزار میلیارد ریال اعتبار در نظر گرفته شده است.
اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در سطح یک شهری از این محل، ۱۵۰ هزار میلیارد ریال دریافت میکند.
برای کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در سطوح ۲ و سه، ۶۵ هزار میلیارد ریال لحاظ شده است و همچنین برای پرداخت مشوقها و خرید راهبردی خدمات در سطوح بالاتر ارجاع، ۱۲۰ هزار میلیارد ریال اختصاص یافته است.
پزشک خانواده در خط مقدم نظام سلامت؛ جهش ۱۲۴ درصدی اعتبارات در سال آینده
ارز ترجیحی حوزه سلامت در لایحه بودجه ۱۴۰۵
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ تأمین منابع ارزی برای دارو، شیرخشک و ملزومات و تجهیزات مصرفی پزشکی از ۲ مسیر «ارز ترجیحی» (۲۸ و۵۰۰ تومانی) و «ارز مبادلهای» (در تالار اول در دامنه ۸۰ هزار تومان) پیشبینی شده و همزمان، مابهالتفاوت ریالی ناشی از اختلاف نرخ ارز از طریق سازوکارهای بیمهای جبران میشود.
در همین راستا، سهم ارز ترجیحی برای تأمین دارو، شیرخشک و ملزومات و تجهیزات مصرفی پزشکی در سال ۱۴۰۵ معادل ۳ میلیارد دلار تعیین شده است. این رقم نسبت به سال ۱۴۰۴ بدون تغییر باقی مانده و تأمین آن برعهده بانک مرکزی قرار گرفته است. تثبیت این عدد نشاندهنده تلاش دولت برای حفظ سطح حداقلی حمایت ارزی مستقیم از اقلام حیاتی حوزه سلامت است.
در کنار آن، ارز مورد نیاز از محل ارز مبادلهای برای همین اقلام نیز ۱.۵ میلیارد دلار در نظر گرفته شده که همانند سال گذشته، از طریق مرکز مبادله ارز و طلا تأمین خواهد شد. این بخش از منابع، مکمل ارز ترجیحی بوده و نقش مهمی در پوشش نیاز وارداتی حوزه سلامت ایفا میکند.
با توجه به تفاوت نرخ ارز ترجیحی و ارز مبادلهای، مابهالتفاوت ریالی نرخ ارز دارو، شیرخشک و ملزومات مصرفی پزشکی (دارویار) برای سال ۱۴۰۵، ۸۵۰ هزار میلیارد ریال پیشبینی شده است. این رقم در سال ۱۴۰۴ معادل ۷۹۹ هزار میلیارد ریال بوده و در بودجه جدید با افزایش همراه شده است.
پرداخت این مابهالتفاوت در سال ۱۴۰۵ از طریق سازمان بیمه سلامت ایران و در قالب پرداخت الکترونیک انجام میشود تا یارانه به صورت مستقیم به ذینفع نهایی منتقل شود و از بروز انحراف در زنجیره تخصیص جلوگیری گردد.
